หมอต้นไม้ (รุกขกร)
บริการของเรา
• ล้อมย้ายต้นไม้
• ดูแลและจัดการต้นไม้ในโครงการก่อสร้าง
• ตัดแต่งกิ่งไม้ตามหลักรุกขกรรม
• ลดความสูงและลดความเสี่ยงจากต้นไม้ใหญ่
• ตัดโค่นต้นไม้ในกรณีจำเป็น
• ตัดต้นไม้ในพื้นที่เข้าถึงยาก หรือมีข้อจำกัดด้านพื้นที่
เกี่ยวกับเรา
เมื่อมีการก่อสร้างหรือปรับปรุงพื้นที่ หลายคนมักเริ่มกังวลว่า
ต้นไม้ใหญ่กับอาคารจะอยู่ร่วมกันได้อย่างปลอดภัยไหม
จากประสบการณ์ทำงาน เราพบว่าปัญหาส่วนใหญ่ไม่ได้เกิดจากต้นไม้เพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากการขาดการวางแผนตั้งแต่ต้น เราจึงเข้ามาช่วยดูแลและวางแนวทางการจัดการต้นไม้ควบคู่ไปกับงานก่อสร้าง เพื่อให้อาคารไม่เสียหายในอนาคต และให้ต้นไม้ยังคงเติบโตได้อย่างเหมาะสม
ติดต่อเราทางไลน์
บรรยากาศการทำงาน
หมอต้นไม้
ภาพการทำงานจริงของหมอต้นไม้ (รุกขกร) ในการดูแลต้นไม้ใหญ่ทั้งในพื้นที่เมืองและโครงการก่อสร้าง
หมอต้นไม้
เอก สุรศักดิ์ ชูอ่อน
วิทยาศาสตร์บัณฑิต (วนศาสตร์)
ทำงานด้านต้นไม้ในเขตเมือง และต้นไม้ในโครงการก่อสร้าง เน้นการดูแลที่เหมาะกับพื้นที่จริง ไม่ทำร้ายต้นไม้เกินความจำเป็น
เรื่องราวการทำงานของเรา
หมอต้นไม้ (รายการ บ่ายโมง ตรงประเด็น, Thai PBS)
ตัดกิ่งไม้ เหนือศาลพระภูมิ
การศัลยกรรมต้นไม้
การตัดแต่งกิ่งที่ถูกวิธี ช่วยลดปัญหาน้ำขังบริเวณรอยแผล ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของการผุภายในต้นไม้
เราจัดการรอยแผลที่มีขนาดใหญ่ให้เรียบ ลดพื้นผิวขรุขระที่อาจกักน้ำไว้ และหลีกเลี่ยงการตัดในลักษณะที่ทำให้รอยแผลตั้งฉากรับน้ำฝน เพื่อให้น้ำไหลผ่านได้ตามธรรมชาติ
เมื่อไม่มีน้ำขัง โอกาสเกิดไม้ผุ รวมถึงการเข้าทำลายของเชื้อโรคและแมลง ก็จะลดลง ช่วยให้ต้นไม้ฟื้นตัวได้ดีและแข็งแรงในระยะยาว
การค้ำยันต้นไม้ใต้ดิน (รากเทียม)
จากประสบการณ์ทำงานหน้างาน เราพบว่าการค้ำยันแบบเดิมด้วยไม้ยูคาลิปตัส มักทำให้ต้นไม้เกิดบาดแผล และในหลายกรณีก็ไม่สามารถรองรับแรงลมได้ดีในระยะยาว จึงตัดสินใจเลือกใช้ระบบค้ำยันใต้ดิน หรือรากเทียม (เหล็ก) โดยออกแบบให้มีช่องว่างเพียงพอสำหรับการเติบโตของรากในอนาคต
วิธีนี้ช่วยให้ต้นไม้ยืนได้อย่างมั่นคง โดยไม่ต้องมีโครงเหล็กหรือไม้ค้ำที่รกรุงรังรอบโคนต้น และยังช่วยรักษาพื้นที่รอบต้นไม้ให้ดูเป็นธรรมชาติ สิ่งที่เห็นชัดคือ ต้นไม้ฟื้นตัวได้ดี เติบโตอย่างสมดุล และปลอดภัยจากแรงลมและสภาพอากาศในระยะยาว
การตัดแต่งกิ่งไม้ จุดตัดที่เหมาะสม
ทุกครั้งที่ต้องไปเป็นวิทยากรจำเป็น ในการบรรยายเรื่องของการตัดแต่งต้นไม้อย่างถูกต้องตามหลักการ ไม่มีครั้งไหนที่ผมจะไม่เอ่ยถึง เรื่องของตำแหน่งในการตัดกิ่ง หรือที่เรามักคุ้นหูกันว่า “ตัดชิดคอกิ่ง” ครั้งนี้เราเลยขอนำภาพผลลัพธ์ของการตัดแต่งกิ่ง ต้นประดู่บ้าน(Pterocarpus indicus) บริเวณคอกิ่งมาให้พิจารณากันครับ (ทั้ง 3 ภาพ มีการตัดแต่งกิ่ง ณ วันและเวลาเดียวกัน เมื่อ 2 ปีก่อน)
ภาพแรก เป็นภาพของเปลือกไม้ที่กำลังหุ้ม(รักษา)แผล บริเวณรอบรอยตัด จากการตัดชิดคอกิ่งอย่างถูกต้อง สังเกตได้ว่า อีกไม่นานเราก็จะไม่เห็นแผลนี้อีกแล้ว
ภาพที่สอง เป็นภาพการตัดชิดคอกิ่งที่ลึกจนเกินไปนั่นไม่ใช่เรื่องที่ดีนัก สังเกตได้ว่าแผลที่เกิดจากการตัด มีการหุ้มที่ไม่พร้อมกัน และกว่าแผลนี้จะหุ้มได้หมดก็ต้องใช้เวลานานกว่าภาพแรก (ต้นประดู่ต้นอื่นหรือต้นไม้บางชนิดที่ไม่ใช่ประดู่ อาจจะไม่สามารถหุ้มแผลตัวเองได้เลย)
ภาพสุดท้าย เกิดจากการตัดที่ไม่ได้ชิดคอกิ่ง คือมีการตัดเหลือเป็นตอไว้เล็กน้อย เมื่อเวลาผ่านไป นอกจากเปลือกจะหุ้มแผลช้าหรือไม่หุ้มแล้ว (ต้นประดู่ต้นอื่นหรือต้นไม้บางชนิดที่ไม่ใช่ประดู่ ก็อาจเกิดการตายกลับของบาดแผลได้) ก็จะมีกิ่งเล็กกิ่งน้อยที่แตกยอดอ่อนออกมา รอบรอยแผลที่ตัด จึงส่งผลให้ลำต้นเป็นแผล/เป็นรอยที่ไม่สวยงาม และอาจเกิดโพรงตามมาในอนาคตอันใกล้
การตัดโค่นต้นไม้ที่มีความเสี่ยงสูง
งานตัดโค่นต้นตาลขนาดใหญ่ที่มีลำต้นโตกว่าหนึ่งคนโอบ และสูงเกือบยี่สิบเมตร เป็นงานที่ทั้งเสี่ยงและท้าทายไม่น้อย
ความยากของงานนี้มาจากตำแหน่งของต้นตาลที่อยู่ใกล้อาคารและสิ่งปลูกสร้างเพียงไม่กี่เมตร รอบต้นไม้ยังมีทั้งสายไฟแรงสูง แรงต่ำ และสายเคเบิลหลายเส้น ทำให้พื้นที่ทำงานค่อนข้างจำกัด
ระหว่างปฏิบัติงาน ต้องเผชิญกับทั้งแดดจัด ควันจากรถเครนและเลื่อยยนต์ตลอดทั้งวัน รวมถึงการจราจรที่สัญจรผ่านไปมาอย่างต่อเนื่อง สิ่งสำคัญที่สุดคือการทำงานที่ต้องแข่งกับเวลา เพราะยิ่งใช้เวลานาน ต้นทุนในการทำงานก็ยิ่งเพิ่มขึ้นตามไปด้วย
ด้วยการวางแผนล่วงหน้าอย่างรอบคอบ การทำงานเป็นทีม และการใช้อุปกรณ์ที่เหมาะสม งานตัดโค่นครั้งนี้จึงสำเร็จลงได้ด้วยดี และที่สำคัญที่สุดคือ ปลอดภัยทั้งต่อทีมงานและพื้นที่โดยรอบ
ภาพเปรียบเทียบ “ก่อน-หลัง” การตัดแต่ง
ภาพเปรียบเทียบ “ก่อน-หลัง” การตัดแต่ง เป็นการแก้ปัญหาต้นหูกระจง(Terminalia ivorensis Chev.) สองต้นที่ยืนตระหง่านหน้าออฟฟิศ
ปัญหาหลักที่ได้รับการแก้ไข ได้แก่
ต้นไม้สูงเกินอาคาร ความสูงของต้นมากกว่าอาคารสองชั้น ทำให้ส่วนยอดรับลมโดยตรง เป็นจุดปะทะลมเต็ม ๆ เสี่ยงต่อการฉีกกิ่งหรือโค่นล้ม
เรือนยอดแน่นและฟอร์มไม่สมดุล กิ่งและใบขึ้นแน่น ไม่บาลานซ์ น้ำฝนอุ้มอยู่ในพุ่ม ทำให้น้ำหนักรวมของเรือนยอดเพิ่มขึ้น ส่งผลให้เกิดแรงดึงและแรงบิดกับลำต้น เสี่ยงต่อการหักหรือเอน
พื้นที่โคนต้นจำกัด ระบบรากทำงานไม่เต็มที่ ปลูกอยู่ในบ่อคอนกรีตขนาดเล็ก รากไม่สามารถหยั่งลงดินได้ รากจึงขดอยู่บนผิวดิน ทำให้แรงยึดเกาะของต้นไม้ลดลง ไม่สามารถค้ำพยุงลำต้นได้ดีเท่าที่ควร
จากสภาพดังกล่าว จึงจำเป็นต้องตัดแต่งกิ่งเพื่อลดความสูง ลดน้ำหนักเรือนยอด และปรับสมดุลของต้นไม้ หลังการตัดแต่ง ต้นไม้ยังคงเขียว ร่มเงา และฟอร์มโดยรวมยังดูดีเหมือนเดิม แต่สิ่งที่เพิ่มขึ้นอย่างชัดเจนคือ ความปลอดภัยของพื้นที่
หมายเหตุ: หลังตัดแต่งเพียงประมาณหนึ่งสัปดาห์ พบว่าต้นไม้เริ่มแตกยอดใหม่แล้ว แนะนำให้ตัดแต่งอย่างสม่ำเสมอปีละ 1 ครั้ง เพื่อควบคุมฟอร์มและลดความเสี่ยงในระยะยาว
การตัดแต่งต้นไม้ใหญ่ในบ้านพักอาศัย
ลูกค้าท่านนี้.. รู้จักผม จากคำบอกต่อของเพื่อนๆ ซึ่งเป็นลูกค้าเก่าของผมอีกทีหนึ่ง ได้โทรหาผมเพื่อนัดหมายเข้าไปประเมินราคาหน้างาน กินเวลาประมาณ 10 วัน ผมจึงสามารถหาเวลาว่างเข้าไปดูต้นไม้ได้ หลังจากนั้น ก็โทรหา/ไลน์ถาม เพื่อขอราคาผมอีก 4 ครั้ง กินเวลาอีกประมาณ 5-6 วัน กว่าผมจะส่งราคาไปให้ สุดท้ายก็นัดหมายกันทำงาน โดยรอคิวงานอีกกว่าประมาณ 10 วัน ถึงจะเข้าดำเนินงานได้
ด้วยจำนวนต้นไม้รอบบ้านเกือบ 20 ต้น ใช้ระยะเวลาทำงาน 4 วัน ด้วยทีมงาน 3-7 คน สุดท้ายต้นไม้ในบ้านหลังนี้ ก็ปลอดภัย สวยงาม และร่มรื่นอีกด้วย เพราะรู้สึกปลื้มใจ ในความอดทนของลูกค้าที่รอเราได้นานขนาดนี้
การรักษาต้นไม้ในพื้นที่เสี่ยงอันตราย
ต้นหูกระจงต้นนี้ สูงประมาณตึก 4 ชั้น ทั้งที่ลำต้นไม่ได้ใหญ่ แต่สูงและยาวชะลูด เพราะต้องยืดตัวขึ้นไปหาแสง จากการที่ถูกตึกสูงรอบด้านบังแสงเอาไว้
พอเจอลมพายุเข้า บริเวณนี้เป็นช่องลมตึกพอดี ต้นไม้เลยถูกลมพัดจนเอนไปประมาณ 45 องศา ปัญหายังไม่หมดแค่นั้น บริเวณโคนต้นมีน้ำขัง ดินชื้นแฉะจากท่อระบายน้ำที่อุดตัน ทำให้ดินอ่อนตัว และกลายเป็นแหล่งสะสมของเชื้อโรคและเชื้อรา ประกอบกับระบบรากที่ถูกจำกัดจากการปลูกลงในบ่อคอนกรีตขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางเพียงประมาณ 1 เมตร ทำให้รากไม่สามารถทำงานได้เต็มที่
จากสภาพหน้างาน ถ้าปล่อยไว้มีโอกาสสูงที่จะโค่นล้มและสร้างความเสียหายกับอาคาร แนวทางแก้ไขคือการตัดลดความสูงของเรือนยอด เพื่อลดน้ำหนักและแรงลม จากนั้นดึงต้นไม้ให้กลับมาตั้งตรง แม้จะมีจุดให้รั้งดึงค่อนข้างจำกัดก็ตาม หลังจากนั้นได้ทำค้ำยันเพิ่มเติม เพื่อเพิ่มความปลอดภัยให้ต้นไม้ในช่วงประมาณ 1 ปีแรก พร้อมจัดการระบบท่อระบายน้ำ ไม่ให้น้ำท่วมขังบริเวณโคนต้น
วิธีนี้ช่วยลดความเสี่ยง โดยไม่ทำให้ต้นไม้มีเรือนยอดที่หนักเกินไป และยังสามารถฟื้นตัวต่อไปได้ในระยะยาว
การตัดแต่งต้นไม้ทรงปลูก
2 กุมภาพันธ์ วันคล้ายวันสถาปนา มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ภูมิใจและเป็นเกียรติที่ได้มาเป็นส่วนหนึ่ง ในการตัดแต่งดูแลรักษา “ต้นพระศรีมหาโพธิ์” ต้นไม้ที่สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก ทรงปลูกไว้ในคณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เพื่อให้เป็นแลนมาร์คที่สำคัญของคณะต่อไป
การเก็บรักษาต้นไม้ในโครงการก่อสร้าง
พื้นที่บริเวณนี้ อีกไม่นานจะกลายเป็นที่พักอาศัยของ ลูกค้าผู้ซึ่งรักและชื่นชอบต้นไม้ โดยต้องการอยู่ร่วมกับต้นไม้เดิมในพื้นที่ เพราะความสงบ ร่มเย็น และสวยงาม แต่เมื่อสิ่งปลูกสร้างกำลังเข้ามาเยือน ลูกค้าจึงเริ่มเป็นกังวล ว่าต้นไม้และสิ่งปลูกสร้างจะอยู่ร่วมกันอย่างปลอดภัยได้อย่างไร จึงได้ติดต่อขอรับคำปรึกษาจากเรา เพื่อดำเนินป้องกัน/รักษา (Tree Protection Zone) ให้ต้นไม้อยู่ร่วมกับอาคารได้อย่างลงตัว
เนื่องจากบ้านสองชั้นที่ต้องลงเสาเข็มและคานดิน ใกล้กับต้นไม้ในระยะไม่เกิน 3 เมตร เราจึงต้องวางระบบในเรื่องของขั้นตอนการก่อสร้าง เพื่อไม่ให้บ้านได้รับความเสียหายจากการเติบโตของต้นไม้ในอนาคต และเพื่อไม่ให้ต้นไม้ได้รับความเสียหายจากกระบวนการก่อสร้าง
อันตรายจากต้นไม้
ช่วงนี้พายุฤดูฝนกำลังเข้ามาเยือน.. มีเหตุให้ต้นไม้ฉีกหัก/โค่นล้ม และก่อความเสียหายขึ้นมากมาย เคสนี้ เจอมากับตัว !! .. ต้นมะฮอกกานีโค่นล้มลงมาทับรถผมเอง ซึ่งปกติพื้นที่บริเวณนี้ จะมีรถของลูกบ้านมาจอดหลายคัน
ปัจจัยคร่าวๆในการล้มของต้นไม้ครั้งนี้
1. พื้นที่ตรงนี้ เป็นคอนโดใหม่ที่เพิ่งนำต้นไม้ใหญ่มาปลูก ระบบรากแขนงผิวดินของต้นไม้เลยมีจำกัด (ทั้งในแง่ของขนาด จำนวน ความยาว ทิศทาง) ซึ่งยังไม่เพียงพอต่อการค้ำยันต้นมันเอง >> ไม่เคยมีการสำรวจและประเมินสุขภาพของต้นไม้ อย่างจริงจัง
2. ต้นไม้ทุกต้นมีการค้ำยันแบบชั่วคราว(ไม้ยูคาฯ) ซึ่งสังเกตพบว่า ไม้ค้ำยันแต่ละต้นนั้นผุหมดแล้ว จึงไม่สามารถช่วยป้องกันต้นไม้ล้มได้ (แนะนำเปลี่ยนไม้ค้ำประมาณปีละ 1 ครั้ง ระยะเวลาอาจบวกลบสองถึงสามเดือน ขึ้นอยู่กับปัจจัยต่างๆ ณ พื้นที่นั้นๆ) >> ยังไม่ดำเนินการเปลี่ยนไม้ค้ำยัน ทั้งที่ไม้ค้ำยันเก่าผุแล้ว
3. ขนาดเรือนยอดของต้นไม้ที่ไม่สอดคล้องกับความแข็งแรงของระบบราก การปล่อยให้ต้นไม้สูงและทึบมากจนเกินไป จึงเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้ลมพายุพัดเข้ามาปะทะอย่างรุนแรง (ควรมีการตัดลดความสูงและแต่งฟอร์มของต้นไม้เป็นประจำ 1-2 ปี/ครั้ง) >> ยังไม่มีการตัดแต่งต้นไม้ประจำปี หรือมีการตัดแบบผิดวิธี
4. ทุกครั้งที่ฝนตกลงมาอย่างต่อเนื่อง ใบที่แน่นทึบจะเป็นตัวรับและอุ้มน้ำฝนไว้จนหนัก จนอาจทำให้กิ่งที่มาโครงสร้างไม่แข็งแรงหักลงมาอย่างง่ายดาย อีกทั้งดินที่ดูดซับน้ำอย่างเต็มที่ก็อ่อนตัวลง โครงสร้างความแข็งแรงของดินก็ลดน้อยลง จนง่ายต่อการโค่นล้มลงมา >> ให้กลับไปดูข้อ 1-3
ฝากทุกท่านสำรวจและประเมินต้นไม้ใหญ่ของท่านอย่างต่อเนื่อง เพื่อป้องกันความเสียหายต่อชีวิตและทรัพย์สิน ที่อยู่โดยรอบต้นไม้
การบำรุงรักษาต้นไม้ใหญ่
ต้นไม้แต่ละต้น จะมีความสวยงามโดดเด่นเฉพาะตัวแตกต่างกันออกไป ความสวยงามคนละอย่างชีพลักษณ์ของเขาก็จะโดดคนละแบบ จะมีสักกี่ที่ในพื้นที่ใจกลางเมือง ที่จะมีต้นไม้ใหญ่และแข็งแรง ดังนั้นการดูแลรักษาต้นไม้ใหญ่ในเมือง จึงมีความจำเป็นและสำคัญต่อการมีและเพิ่มพื้นที่สีเขียวในเมืองเลยก็ว่าได้.
ถ้าเปรียบต้นไม้กับคนเรานั้น ผมว่าก็คงไม่แตกต่างกันสักเท่าไหร่ เพียงแต่ว่าต้นไม้นั้นเขาไม่สามารถพูดหรืออธิบายได้ ว่าเขาต้องการอะไรและต้องการอย่างไร ก็เท่านั้นเองครับ
ดังนั้นรุกขกร หรือ “หมอต้นไม้” จึงได้เกิดขึ้น เพื่อดูแลงานทางด้านนี้โดยเฉพาะ เพราะต้นไม้เขาพูดไม่ได้-ไม่ได้หมายความว่าเขาไม่ป่วย
การตัดแต่งกิ่งไม้ มีข้อดีอย่างไร
ตัดแต่งกิ่ง >> โดยการสางโปร่ง
เพื่อให้แสง ส่องถึงหญ้าใต้ต้นไม้
เพื่อให้ลม พัดพาความสุขมาให้คนที่นั่งพักผ่อน
เพื่อให้สัตว์มีพิษ ที่หลบซ่อนอยู่บนต้นไม้นั้นหายไป
เพื่อป้องกันอันตรายจากการฉีกหัก หักโค่น
เพื่อไม่ให้เป็นเป็นที่โจษจัน เหมือนต้นไม้ริมทางหลวง
เพื่อความสวยงาม เพื่อสุขภาพที่ดีของต้นไม้
